Verbindend communiceren: een leerproces in zelfsturende teams

14 January, 2020

In veel organisaties leeft en beweegt er heel wat richting zelforganisatie resp. zelfsturing. Met deze beweging beogen organisaties veelal om te evolueren naar een meer wendbare (netwerk)structuur, die snel en adequaat kan inspelen op wijzigingen in de (markt)omgeving. Voor teams betekent dit meer autonomie, eigenaarschap en slagkracht. Voor veel mensen - op het eerste zicht – best wel aantrekkelijk. Bij nader inzien echter ook een behoorlijke uitdaging, niet in het minst op het vlak van communicatie. In dit verband tekenen zich 3 belangrijke uitdagingen af:

1. Elkaar feedback leren en durven geven

2. Samen tot afspraken en besluiten komen

3. Leren omgaan met onderlinge verschillen, spanningen en conflicten

“Collega Piet doet lastig”

In klassieke hiërarchische culturen heeft zich vaak volgend patroon geïnstalleerd: collega Jan heeft een feedback voor collega Piet, maar in plaats van Piet rechtstreeks aan te spreken, gaat Jan zijn beklag doen bij leidinggevende Els. Deze krijgt bovendien nog de boodschap mee: “en je moet er Piet niks van zeggen, want anders weet hij dat het van mij komt”. Eigenaarschap klinkt dan wel mooi als concept, maar echt eigenaarschap opnemen is in dit voorbeeld ook de moed opbrengen om Piet rechtstreeks aan te spreken.

“Hak jij de knoop maar door”

Een tweede uitdaging ligt op het vlak van samen tot afspraken en besluiten komen. In klassieke hiërarchische omgevingen is er nog altijd de leidinggevende die de knoop kan doorhakken. In een zelfsturend team is het aan de teamleden om samen tot een besluit te komen. Vooreerst vraagt dit van iedereen het (verder) ontwikkelen van overlegvaardigheden. Daarnaast ook methodieken en aanpakken om samen tot gedragen besluiten te komen.

“Help, een conflict”

Een derde leerpunt tot slot is het leren omgaan met spanningen en conflicten. Dit punt hangt samen met de vorige twee. (Preventief) omgaan met conflicten veronderstelt immers dat teamleden leren moeilijke dingen en spanningen uitspreken naar elkaar toe, de botsing durven aangaan. Dit vraagt durf en ook vertrouwen dat men er samen kan uit geraken. In traditionele hiërarchische contexten is de leidinggevende ook hier vaak de mediator die partijen samenbrengt of de scheidsrechter die knopen doorhakt.

Zin in meer tips and tricks? Ontdek ze hier.